در موزهء صنايع اسلامى قاهره پارچه‌هايى از دورهء عباسى موجود است ، كه محل بافت آن مرو و نيشاپور بود ، و در موزهء متروپوليتن پارچه كتانى با كتابت گلدوزى موجود است ، كه در سال 266 ه 880 م در نشاپور بافته شده است . « 1 » صنايع بافت خراسان در دورهء عباسيان كه ايام رفاه و امنيت و بسط مدنيت بود بسيار ترقى كرد ، و در ممالك عربى و قلمرو خلفاء شهرت و روايى يافت . تا جاييكه تنها در البسهء متروكه المكتفى باللّه خليفه عباسى ، بعد از مرگش شصت و سه هزار پارچه‌هاى خراسانى و مروى و سيزده هزار دستار مروى را برشمردند . « 2 » نشاپور در قسمت غربى خراسان مركز صنايع نساجى و تجارت بود ، و قوافل عظيم تجارتى از ان ميرفتند ، و اقسام پارچه‌هاى كتانى و نخى و البسهء فاخر ابريشمى را از ان به بلاد كفر و اسلام فراوان نقل دادندى ، و شاهان و ملوك را به آن ميل عظيم بودى ، چنانچه منسوجات بلاد ديگر ، در نفاست و اصالت و خاصيت خود بدان نرسيدى . « 3 » در كابل نيز صنعت پارچه‌بافى رواج داشت ، و از پنبه پارچه‌هاى فاخرى مىبافتند ، كه از ان ازارهاى نفيس زنانه و دستمال‌هاى مثمن ساختندى ، و اين امتعه از خراسان به چين و سند نيز صادر شدى . « 4 » در اوايل فتوح اسلامى ، كلاههاى قندهارى شهرتى داشت ، و هنگاميكه عباد بن زياد از دربار حضرت معاويه در سنه 53 ه 672 م بر سيستان والى شد ، او بر وادى هلمند و ارغنداب حمله آورد ، و چون بقندهار رسيد ، بقول بلاذرى كلاههاى مردم آن را دراز يافت ، و به تقليد آن كلاه پوشيد و رواج داد ، كه آن را عباديه گفتند . « 5 » اين كلاههاى دراز زردوزى گلابتون كارى ، شكل هرم كوچكى داشت كه بيرون

--> ( 1 ) - راهنماى صنايع اسلامى 242 ببعد از ديماند ترجمهء فارسى ، تهران 1336 ش ( 2 ) - تاريخ تمدن اسلامى 5 / 107 ( 3 ) - صورة الارض 433 ( 4 ) - همين كتاب 450 ( 5 ) - فتوح البلدان 532